Είμαστε Ανθρωποφάγοι – Μέρος Δεύτερο

Γράφει ο Δημήτρης Παπαγιαννάκης

where_is_my_dream_by_sheerheart-d39t6eqΣτο πρώτο μέρος, αφού κατονόμασα τη βία σε διάφορες μορφές, αναφέρθηκα σε ορισμένα παραδείγματα βίας για να θίξω το κύριο ζητούμενο του άρθρου: να ανακαλύψω τη βία που μας ασκείται μέσα στην καθημερινότητα και πως αυτή μας επηρεάζει, μετατρέποντάς μας σε βίαια κτήνη. Χάρηκα πολύ που ορισμένοι το συζήτησαν μαζί μου, και που ακόμα περισσότεροι διαφώνησαν με τα επιχειρήματα και τα συμπεράσματά μου. Δε διαθέτω το αλάθητο και ούτε υποστηρίζω ότι μιλάω ορθά σε σχέση με άλλους. Ωστόσο, ανακαλύπτω κάτι πολύ μεγαλύτερο.

 

Λογική

Βλέπετε, ο άνθρωπος είναι παγιδευμένος μέσα στην ίδια του τη λογική. Καθορίζει και ερμηνεύει τα πάντα μέσα από αυτή. Θεωρεί πως κάνει το σωστό αφού το έχει σκεφτεί λογικά. Θεωρείται ο ανώτερος από όλους τους έμβιους οργανισμούς αφού διαθέτει το μοναδικό και ισχυρότερο όπλο όλων. Νομίζει πως γνωρίζει την αλήθεια. Νομίζει πως έχει αντίληψη, και μέσα από αυτή, έχει πλήρη επίγνωση των πραγμάτων. Θα σου πει 1+1=2, είναι σίγουρος γι αυτό και με αυτό χτίζει τη ζωή του. Η πραγματικότητα όμως είναι πολύ διαφορετική. Ο άνθρωπος των επιστημών συνεχώς διαψεύδεται. Κάθετί που ανακαλύπτει, κάποια στιγμή καταρρίπτεται. “Ο άνθρωπος δε μπορεί να πετάξει”, μέχρι που πέταξε. “Στον κόσμο υπάρχουν 3 διαστάσεις” έλεγαν κάποτε. Σήμερα μιλάνε για 5,7,9,10 ή 11 διαστάσεις. Καταλήγουν στο γεγονός ότι ίσως να υπάρχουν άλλοι κόσμοι με διαφορετικό αριθμό διαστάσεων. Καταλήγουν στο ίσως, καταλήγουν στο τίποτα. Ας γίνομαι καυστικός, το αποτέλεσμα είναι ένα και το αυτό: Άλλα ξέραμε χθες, άλλα ξέρουμε σήμερα, και το αύριο δεν ξέρουμε τι θα μας φέρει. Ο άνθρωπος κάθε μέρα ανακαλύπτει νέα δεδομένα. Αυτό που η επιστήμη μας παρουσιάζει ως σίγουρο και “φυσικό”, δεν είναι ούτε σίγουρο ούτε και φυσικό. Κάθε μέρα τα δεδομένα αλλάζουν, αλλά εμείς συνεχίζουμε να μετράμε τα πάντα με τη λογική που μας προσφέρει το σίγουρο και το φυσικό.

Τι σχέση έχουν όλα αυτά με τη βία; Μήπως δεν είναι βίαιο να αναπτύσσουμε την κοσμοθεωρία μας με βάση κάθετί που σήμερα θεωρούμε λογικό ενώ αύριο μπορεί τελικά να μην είναι; Μήπως παγιδευόμαστε στην αλαζονία του παντογνώστη, οδηγούμενοι στην πλάνη; Μήπως πρέπει να κατανοήσουμε ότι το μυαλό μας είναι τόσο αδύναμο ώστε να μην αποτελεί ισχυρό όπλο, αλλά η αιτία της καταστροφής μας; Οι ποταπές γνώσεις που καθοδηγούν τη ζωή μας είναι ένα ψέμα που μας οδηγεί στην καταστροφή. Ναι γιατί ο άνθρωπος όσο και να “εξελιχθεί” τεχνολογικά, δεν παύει να είναι έρμαιο της φύσης. Και το μόνο που κάνει μέχρι σήμερα είναι να την επιβαρύνει συνεχώς.

Ας μείνουμε στο θέμα και ας μιλήσουμε με ένα άλλο παράδειγμα. Έτυχε να έχω σπουδάσει ιστορία. Μιας και είμαι σχετικά πιό ενημερωμένος πάνω σε αυτό το θέμα, θα το παραθέσω ως παράδειγμα της μαζικής αποβλάκωσης που ζούμε και εισπνέουμε καθημερινά. Όσα βιβλία και αν έχω διαβάσει πάνω σε ένα συγκεκριμένο κομμάτι της ιστορίας (πχ Β Παγκόσμιος Πόλεμος στον οποίο έχω μια σχετική εξειδίκευση), ποτέ μα ποτέ δεν κατάφερα να βρω ένα αντικειμενικό βιβλίο που να παρουσιάζει τα γεγονότα ως συνέβησαν. Κανείς ιστορικός δεν κατάφερε ποτέ να παρουσιάσει τα γεγονότα του αντικειμένου που πραγματεύεται, χωρίς να μπολιάσει μια προσωπική άποψη ή προτίμηση ή κρίση ή όπως αλλιώς θέλετε πείτε το. Διότι μην πείτε ότι έχω άδικο, τα γεγονότα συνέβησαν και είναι συγκεκριμένα. Όμως ποτέ μα ποτέ δε μπορέσαμε να τα παρουσιάσουμε απλά σαν γεγονότα. Δε μπορούμε δηλαδή να γνωρίζουμε τι ακριβώς συνέβη στο παρελθόν. Έτσι γνωρίζουμε τις μισές αλήθειες, ή μαθαίνουμε αλλοιωμένα γεγονότα, οδηγούμενοι στην πλάνη. Ε δε γίνεται, θα πείτε, όλο και κάποιος τρίτος θα είδε τα πράγματα από αντικειμενική σκοπιά. Κι όμως δε έγινε, ούτε θα γίνει ποτέ. Και δεν είναι πάντα θέμα σκοπιμότητας, αλλά αδυναμίας του ανθρώπου να δει καθαρά τα γεγονότα. Η ανθρώπινη λογική είναι πολύ αδύναμη. Είτε εθελοτυφλεί, είτε δε γνωρίζει πως να δει τα πράγματα ως έχουν. Παραμένει επηρεασμένη από ποικίλους παράγοντες αλλά πάνω απ’όλα φοράει παροπίδες. Έαν λοιπόν δε μπορούμε να γνωρίζουμε τι ακριβώς συνέβη 50 χρόνια πριν, πως μπορούμε να γνωρίζουμε σήμερα;

Πλάνη

Ενώ λοιπόν η γνώση είναι η τροφή του μυαλού, τελικά πόση γνώση κατέχουμε; Μήπως τελικά είμαστε τελείως αδαείς; Μήπως χτίζουμε την αυτοκρατορία του μυαλού μας πάνω σε λάθος θεμέλια; Και αν τα θεμέλια αυτά είναι σάπια, δε θα οδηγηθούμε στην καταστροφή; Δυστυχώς ναι, διότι είμαστε από μόνοι μας βιασμένοι. Μόνοι μας βγάζουμε τα μάτια μας. Δε μας φταίει κανείς. Και όσο ακολουθούμε την ποταπή μας λογική τόσο θα βιάζουμε τους εαυτούς μας, τους γύρω μας, τη φύση την ίδια. Η λογική μας είναι τόσο ισχυρή όσο οι 5 αισθήσεις μας. Γιατί επιζητούμε αποδείξεις με βασή αυτό που βλέπουμε, ακούμε, μυρίζουμε κλπ. Είμαστε περιορισμένοι σε αυτές. Ακόμα και η φαντασία μας διέπεται από αυτές. Γιατί, ποιός φαντάστηκε κάτι χωρίς έστω μία εικόνα; Δε θα επεκταθώ στο ζήτημα αυτό. Όσοι θέλουν να το μελετήσουν επιπλέον, ας ξεκινήσουν από την αλληγορία του σπηλαίου στην Πολιτεία του Πλάτωνα.

xasjust2-thumb-medium

Δεν κατηγορώ κανέναν. Μόνο την ανθρώπινη αδυναμία. Όλοι σε καλούπια μεγαλώσαμε. Και αυτά μας διαμόρφωσαν. Μας διαμόρφωσαν σε τόσο μεγάλο βαθμό που νομίζουμε ότι η προσωπικότητά μας, είναι δημιούργημα δικό μας. Ήδη στο πρώτο μέρος αναφέρθηκα στις ταυτότητες που έχουμε. Αυτές οι ταυτότητες, μας προσδίδουν χαρακτηριστικά. Με αυτά τα χαρακτηριστικά βαδίζουμε το μονοπάτι της ζωής, χωρίς να υποψιαζόμαστε πως και γιατί τα έχουμε αποκτήσει. Εγώ που νομίζω ότι είμαι ο Δημήτρης, είμαι στην πραγματικότητα ο Δημήτρης που κάποιοι άλλοι δημιούργησαν. Αλλά βλέπετε, ήμουν πάντοτε ο Δημήτρης των άλλων, παρά το γεγονός ότι αφόρισα μεγάλα τμήματα των ταυτοτήτων αυτών. Ξαφνικά ανακάλυψα ότι, πράγματα που έχω συνηθίσει να κάνω, δεν είναι πράγματα δικών μου επιλογών. Η συνήθεια αυτή, κάποτε μου επιβλήθηκε, με τη βία. Όλοι έχουμε συνήθειες, τόσο βαθιά ριζωμένες μέσα μας, που ούτε καν αναγνωρίζουμε. Και επειδή ακριβώς συνηθίσαμε έτσι, δεν περνάει καν από το αδύναμο μυαλό μας, ότι οι συνήθειες αυτές είναι προϊόν βιασμού της προσωπικότητάς μας. Ασφαλώς ο χαρακτήρας διαμορφώνεται μέσα από τις συνθήκες που ζήσαμε. Αυτό θα συνέβαινε είτε στη ζούγκλα είτε στην πόλη. Οπότε μεγαλώνουμε με το σωστό που μας δίδαξαν ότι είναι σωστό και με το λάθος που μας δίδαξαν ότι είναι λάθος. Και αυτό δεν το καθορίζω εγώ ή εσύ, αλλά οι νόμοι, οι κανόνες και το τρόπος ζωής που μας επιβλήθηκε. Σε μια άλλη κοινωνία ή έναν άλλο κόσμο, αυτό που θεωρούμε θεμιτό, ίσως είναι αθέμιτο. Γι αυτό δε θα μπορέσουμε ποτέ να δούμε τα πράγματα αντικειμενικά, παρά μόνο σε κάθε μας κρίση, οι παροπίδες θα αποτελούν το μόνο εργαλείο για την εσφαλμένη αντίληψη των πραγμάτων.

Κριτική

Το μεγάλο σφάλμα και η μεγάλη βιαιότητα πάνω σε αυτό είναι η κριτική μας. Είναι έμφυτη η ανάγκη του λογικού και ανώτερου ανθρώπου να ασκεί κριτική. Κριτική που λειτουργεί με τη δεδομένη “κοινή λογική” (ναι, τόσο κοινή όσο η μοναδικότητά μας!). Υιοθετούμε το ρόλο του δικαστή και δικάζουμε έντεχνα κάθε πράξη. Φροντίζουμε πάντα να είμαστε αμείλικτοι γιατί θεωρούμε πως γνωρίζουμε το σωστό και το λάθος. Συνήθως καταδικάζουμε το περιθώριο που είναι τόσο ξένο για μας, καταδικάζουμε κάθε αντικοινωνική συμπεριφορά γιατί είναι τόσο διαφορετική για μας. Καταδικάζουμε το διαφορετικό και λατρεύουμε το όμοιο. Καταδικάζουμε κάθε αλλαγή, γιατί τη φοβόμαστε. Συνηθίσαμε και μας αρέσει. Είμαστε συνηθισμένοι μεταξύ συνηθισμένων, βουτηγμένοι στην άγνοια και την πλάνη. Είμαστε πνευματικά βιασμένοι, ζούμε στην άγνοια, την πλάνη και την αποβλάκωση. Μας έχουν βιάσει και τώρα εμείς βιάζουμε τους διαφορετικούς. Είμαστε ανθρωποφάγοι.

Τέλος δεύτερου μέρους

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: